Nederlandse studie naar cognitie

Informatie

NEDERLANDSE STUDIE NAAR COGNITIE, OMGEVING en GENEN (NESCOG)
Waarom deze studie?
De prestatie op cognitieve vaardigheden zoals aandacht, werkgeheugen en reactiesnelheid zien we vaak achteruit gaan bij aandoeningen zoals ADHD, dyslexie, of leerproblemen. Ook wordt bij bijvoorbeeld een aandoening als dementie gevonden dat mensen met betere cognitieve vermogens, pas in een later stadium last hebben van cognitieve gevolgen van de ziekte, dan mensen die voor de ziekte al iets minder presteren op cognitieve taken. Een beter begrip van de biologische mechanismen die ten grondslag liggen aan cognitieve vaardigheden kan bijdragen aan het begrijpen en behandelen van cognitieve stoornissen.

Achtergrond informatie
De algemene prestatie op veel verschillende cognitieve vaardigheden wordt ook wel samengevat in het begrip intelligentie of ‘ intelligentiequotiënt (IQ)’. Er bestaan grote individuele verschillen in intelligentie. Sommige mensen zijn zeer intelligent terwijl anderen wat minder intelligent zijn. De meeste mensen hebben een intelligentieniveau rondom het gemiddelde. De oorzaken van deze individuele verschillen in zowel intelligentie als specifieke cognitieve vaardigheden zijn nog onbekend. Op grond van tweeling- en familiestudies weten we dat intelligentie grotendeels erfelijk bepaald is. Daarnaast wordt vermoed dat de invloed van genen op intelligentie afhankelijk is van factoren in de omgeving, zoals de toegang tot goede scholing en de interactie met leeftijdsgenoten.

Hoewel we weten dat de intelligentie in grote mate erfelijk bepaald is en dat deze erfelijke component mogelijk door omgevingsfactoren wordt beïnvloedt, is het nog steeds onduidelijk welke genen en welke omgevingsfactoren dit zijn. Om dit goed te kunnen onderzoeken is in 2005 het onderzoek ‘Het samenspel tussen genen en omgeving in cognitie’ gestart. Vanaf 2009 heet dit onderzoek de Nederlandse Studie naar Cognitie, Omgeving en Genen (NESCOG). Ongeveer 2500 mensen zullen tussen 2005 en 2010 deelnemen aan een reeks van cognitieve testen, een vragenlijst onderzoek, en het verzamelen van erfelijk materiaal (DNA) door middel van speeksel. Aan het begin van 2009 hebben al ongeveer 1400 mensen meegedaan. Het onderzoek wordt medegefinancierd door de NWO Vernieuwingsimpuls.

Waarom meedoen?
Met uw deelname aan dit onderzoek draagt u bij aan wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaken van verschillen tussen mensen in cognitief functioneren. Tevens ontvangt u een verslag van uw persoonlijke prestaties als dank voor uw deelname.

Wie doen er mee
NESCOG is opgezet om een goede afspiegeling te zijn van de algemene populatie met betrekking tot cognitieve vaardigheden. Daartoe verzamelen we informatie in een groep van 2500 personen in de leeftijd van 18 tot 65 jaar.
Idealiter doet u samen met uw partner mee, maar dit is geen voorwaarde.

Wat vragen we van u?
Als u deelneemt aan onze studie, vragen we u een aantal cognitieve testen te maken, wat speeksel af te geven en een vragenlijst in te vullen. In totaal duurt het onderzoek twee uur op een van onze locaties voor het maken van de cognitieve testen (op een computer) en de speekselafname, en ongeveer 1 uur voor het invullen van een vragenlijst (thuis via internet).

De testafname
De cognitieve metingen en de speekselafname vinden plaats op een door u gekozen tijdstip op onze testlocaties in Amsterdam. Alle cognitieve metingen worden per computer afgenomen. Deze meting duurt ongeveer 1.5 a 2 uur, inclusief pauze.

Daarnaast vragen we u een vragenlijst in te vullen. Dit gaat via een beveiligde webpagina op internet. U krijgt daarvoor een persoonlijke code waarmee u inlogt. Persoonlijke gegevens zoals achternaam en adres hoeft u daarbij niet in te vullen. De vragenlijst kunt u vanaf thuis invullen.

Om verschillen in het DNA te koppelen aan verschillen in bijvoorbeeld concentratievermogen, willen we ook wat speeksel van u verzamelen. Wij vragen u hiervoor in een potje te spugen. De speekselafname duurt ongeveer 2 tot 5 minuten. Het speeksel wordt bewerkt zodat we informatie kunnen verzamelen over DNA.

Privacy
De gegevens die in het kader van dit onderzoek bij deelnemers worden verzameld, worden vertrouwelijk behandeld. Alle gegevens worden zonder vermelding van naam of andere persoonlijke gegevens onder een codenummer verwerkt. Verzamelde gegevens worden alleen gebruikt voor wetenschappelijke doeleinden, en resultaten zijn niet herleidbaar tot een individu.

Vrijwilligheid van deelname
Deelname aan dit onderzoek is vrijwillig en u kunt zich op elk moment, ook na ondertekening van het toestemmingsformulier, zonder opgave van redenen uit het onderzoek terugtrekken.

Toestemmingsformulier
Na het maken van een afspraak sturen we u een toestemmingsformulier. Zonder uw toestemming kunnen we geen aanvang maken met de testafname en geen gebruik maken van de door u verschafte gegevens. Wij vragen u daarom om dit formulier ingevuld met behulp van de retourenveloppe voor aanvang van de testen terug te sturen naar de VU of mee te nemen naar de testafname.

Toekomstig onderzoek
Het is mogelijk dat ook u in de toekomst zult worden uitgenodigd om mee te werken aan een vervolgonderzoek. Bij de eventuele vervolgstudies zullen wij u opnieuw om toestemming tot deelname aan onderzoek vragen. U kunt dan uiteraard per keer beslissen over deelname.

Reiskostenvergoeding
Eventueel gemaakte reiskosten worden door ons vergoed.

Verzekering
De opdrachtgever voor bovengenoemd wetenschappelijk onderzoek (dr D Posthuma, VU Amsterdam) heeft van de medische ethische toetsingscommissie METC te Amsterdam op 12-02-2007 ontheffing verkregen van de verplichting een verzekering af te sluiten ten behoeve van de proefpersonen, omdat de toetsingscommissie van oordeel is dat het onderhavig onderzoek voor de proefpersoon naar zijn aard zonder enig risico is.

Aanvullende informatie
Mocht u na het lezen van de folder nog aanvullende informatie willen ontvangen of heeft u vragen over de inhoud of procedures van het onderzoek, dan kunt u altijd contact opnemen met één van de uitvoerend onderzoekers via onderstaande contactgegevens:

NESCOG correspondentieadres:
info@nescog.nl
de Boelelaan 1085
1081 HV Amsterdam
Telefoon : 020 – 598 2823
Fax : 020 – 598 3596
Website : www.nescog.nl